Yazımın en başında söyleyeyim, Giritliler derken kastettiğim topluluk ekseriyeti Türkiye olmak üzere diğer ülkelerde de yaşayan Giritli Müslümanlar’dır. Yazıda bağlama göre Hristiyan Giritlileri ve Müslüman Giritlileri de aynı anda anacağım.
Girit Müslümanları, Girit Türkleri, Giritli Müslüman Rumlar, Giritli Müslüman Helenler gibi farklı şekillerde adlandırılan Giritliler, aslen adanın yerli Rum halkından olup çok az bir kısmı da adaya yerleşen Osmanlı Türklerinin soyundan gelenlerden oluşur.
Osmanlı İmparatorluğu’nun Girit’i fethinden önce adada azımsanamayacak miktarda Venedik kökenliler bulunuyordu. Yine de çoğunluk adanın yerlileri olan Ortodoks Rumlardaydı. Adanın fethinden sonra emsali görülmemiş ihtida (İslam’a geçiş) hareketleri vuku bulmuştur. Birçok Rum, özellikle de adaya gelen Bektaşiler başta olmak üzere dervişlerin etkisiyle İslam’a girmiştir. Yukarıda bahsettiğim üzere adaya sonradan göç eden Osmanlı Türkleri de vardır. Bunun içinde Osmanlı tebasından olan diğer Müslüman unsurları (Arap, Berberi, Laz, Arnavut, diğer Balkanlı milletler) da sayıyorum fakat sayı itibariyle fazla değildirler.
Yüzdelik olarak ifade edersek Giritli Müslümanların neredeyse %10’unu sonradan göçen Osmanlı Türkleri ile yerli Müslüman Rumların karışımı olan aileler oluşturmaktadır. Bunun dışındakilerin çoğunda da kalıtsal olarak Türk mirası bulunmaz. Son zamanlarda yapılan Türk DNA araştırmaları da bunu desteklemektedir. Giritli Müslümanlar ile Giritli Hristiyanlar arasında neredeyse hiçbir fark olmasa da bazı Giritli Müslüman ailelerde görülen Doğu Avrasya ve dolayısıyla Orta Çağ Türk mirası, bu bireyleri az bir farkla olsa da diğerlerinden ayırmaktadır.
Bir Cevap Yazın